Płytki gresowe - praktyczne porady

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Terakota czy gres - oto jest pytanie

Każdy, kto choć raz przeprowadzał w swoim domu gruntowny remont, musiał zapewne rozstrzygnąć zawarty w tytule dylemat. Oczywiście nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, jednak pokrótce zostaną omówione obydwa rozwiązania, a tym samym wskazane ich najważniejsze cechy.

Kilka słów o terakocie

Terakota to kamionkowe płytki szkliwione o powierzchni gładkiej lub fakturowanej. Najczęściej mają rustykalny wygląd i przeznaczone są do wykładania podłóg oraz ścian. Odznaczają się bogatą kolorystyką i dużą wytrzymałością, jednak ich odporność na uderzenia jest mniejsza niż w przypadku gresów. Kamionkowe płytki wytwarza się z mieszaniny gliny, piasku, tlenków barwiących oraz mineralnych dodatków uszlachetniających, poddawanych uprzednio mieleniu lub ucieraniu. Po obróbce kafelki wypala się w wysokiej temperaturze. W zależności od wykończenia, wyróżnia się płytki nieszkliwione, szkliwione, polerowane i angobowane. Terakota wykazuje stosunkowo wysoki poziom nasiąkliwości, zawierający się w przedziale od 3 do 6%. Za wyroby odporne na mrozy uznaje się natomiast płytki w przedziale nasiąkliwości do 3%. W sprzedaży jest dostępna zarówno terakota w wersji błyszczącej, jak i matowej. Ogromną zaletą tego tworzywa jest wysoka wytrzymałość na ścieranie, co daje możliwość wykorzystania go nie tylko w budynkach mieszkalnych, ale także w obiektach o dużym natężeniu ruchu – na przykład w sklepach.

Żelazne zasady

Wybierając terakotę należy pamiętać, że nie jest ona mrozoodporna i nie powinno się jej układać na zewnątrz. Zasadniczą kwestią jest sprawdzenie spodu płytki i upewnienie się, że występują na niej nierówności. Gwarantują one, że tworzywo będzie się trzymało podłoża. Następną istotną właściwością, na którą trzeba zwrócić uwagę przy wyborze terakoty, są spoiny, lub raczej ich szerokość, która powinna wynosić około 0,6 cm. Dodatkowo należy pamiętać o zastosowaniu elastycznego kleju czy też zaprawy, które samoczynnie dostosują się do układu podłoża. Chociaż krzywe ściany naszego mieszkania nie wykluczają zastosowania omawianych płytek, to jednak trzeba taki zabieg wykonać z pomysłem. Najlepiej terakotę ułożyć pod kątem w tak zwany wzór karo, co w konsekwencji pozwoli zakamuflować nierówności. Ponadto, z uwagi na odporność na zarysowania, ten materiał doskonale sprawdza się w kuchni oraz w łazience – czyli w miejscach, dla których szacuje się, że twardość powierzchniowa płytek powinna oscylować w okolicach 6–8 w skali Mohsa.

Właściwości gresu

Gres cechuje duża wytrzymałość mechaniczna oraz niska nasiąkliwość wodna, która wpływa na wysoką mrozoodporność. W przypadku producentów, którzy oferują gres polerowany i barwiony w masie, niska nasiąkliwość będzie świadczyć o mniejszej zawartości porów otwartych. Preferowana nasiąkliwość w tym przypadku wynosi 0,1% lub mniej. Zalety te są niezwykle istotne w polskim klimacie. Płytki gresowe wytwarzane są z mieszanki kamionek szlachetnych, czyli kaolitu, skaleni i kwarcu – surowców o wysokiej zawartości minerałów ilastych i skaleni, nadających płytkom wspomniane już wcześniej właściwości. W przypadku gresu barwionego w masie dodatkowo występują surowce o wysokiej czystości, zawierające niskie zawartości tlenków barwiących (Fe2O3 TiO2). Proces powstawania gresu składa się z kilku etapów: począwszy od formowania płytek, przez ich prasowanie na prasach, charakteryzujących się dużą siłą nacisku, po obróbkę termiczną w temperaturze około 1200 stopni Celsjusza. To właśnie odpowiedni proces produkcji sprawia, że gres jest mrozoodporny, dzięki czemu można z powodzeniem i bez ryzyka wykorzystywać go na tarasach czy balkonach. Kolejną cechą omawianego tworzywa jest niezaprzeczalna twardość, która w skali Mohsa osiąga średnio siódmy stopień – twardszy jest już tylko diament. Podstawowym kryterium podziału gresu jest sposób wykończenia jego powierzchni – w ten sposób rozróżnia się płytki szkliwione bądź nieszkliwione.

Gres szkliwiony czy nieszkliwiony

W przypadku płytek szkliwionych, na pierwszy rzut oka materiał nie różni się od innych płytek. Ze względu na właściwości gwarantuje on jednak wysoką wytrzymałość i mrozoodporność, producenci bowiem starają się zapewnić odpowiednie parametry także warstwie szkliwa. Takie płytki można stosować zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz, na ścianie jak i na podłodze. O możliwości zastosowania w miejscach o wzmożonym ruchu świadczy, tak jak w przypadku innych płytek szkliwionych, klasa PEI. Zazwyczaj można jednak przyjąć, że jakościowo będą one lepsze. Co więcej, warto pamiętać, że gres szkliwiony to nie tylko szkliwo. Dziś stosuje się różnego rodzaju dodatki czy efekty, takie jak granilię, mikrogranilię, specjalne szkliwa, które producenci poddają obróbce polerując powierzchnię. Zabiegi te wpływają znacznie na końcowy efekt. Dzięki nim uzyskuje się powierzchnie polerowane o bardzo wysokim połysku lub półpolerowne (tzw. lappato) o bardzo różnorodnej strukturze. Nowością jest tzw. satinato – bardzo gładka, matowa powierzchnia. Z kolei gres nieszkliwiony, jak sama nazwa wskazuje, nie posiada warstwy zdobniczej, przez co cechuje się większą surowością, ale też większą trwałością. Masa gresowa, szczególnie ta o niskiej nasiąkliwości, tworzy bardzo twardy i wytrzymały materiał. Płytki stworzone na jej bazie stosuje się przez to głównie na podłogi, zarówno w miejscach użyteczności publicznej, jak również w domach. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby użyć je na ścianie. Ponadto, ze względu na brak szkliwa, producenci stosują tzw. barwienie w masie, żeby nadać ciekawy charakter swoim wyrobom. Jest to skomplikowany zabieg, ale zazwyczaj (poza tzw. gresem technicznym) uzyskuje się efekty naturalne, ponieważ przy tworzeniu tzw. rysunku nie ma możliwości uzyskania pełnej powtarzalności. Ze względu na brak szkliwa na powierzchni, istnieje obawa o odporność płytki na plamienie. Każdy producent stara się zadbać, aby podczas produkcji technologia zapewniła maksymalne spieczenie warstwy wierzchniej, a następnie poinformować potencjalnego klienta o ewentualnej konieczności impregnowania. Nieszkliwiony gres, np. Nowej Gali, jest odporny na plamienie, a w związku z tym nie trzeba go impregnować.

O czym należy pamiętać

Z uwagi na walory estetyczne, użytkowe i parametry techniczne, płytki gresowe znajdują zastosowanie zarówno w obiektach mieszkalnych, jak i w pomieszczeniach użytku publicznego lub w hotelach, i to nie tylko wewnątrz, ale też na zewnątrz budynków. Co więcej, warto pamiętać, że gres to materiał przeznaczony do układania nie tylko na podłogach, lecz także na ścianach – warunkiem jest jego wysoka jakość i użycie odpowiednich klejów. Zapewne o popularności gresu zdecydowała, poza wyżej wymienionymi parametrami, szeroka gama wyboru wzorów, barw i różnych faktur powierzchni, które mogą imitować dowolne drewno, kamień czy też korek. W kwestii samego układania – płytki gresowe muszą być układane ze spoinami i nie można zapominać o ich rozszerzalności liniowej, gdyż budynki pracują. Podłoże powinno być odpowiednio przygotowane, to znaczy wyrównane i czyste, a klej dopasowany do rodzaju i formatu płytki. Wybierając klej, warto zwrócić uwagę na zakres zastosowania – należy upewnić się, czy nadaje się on do ścian, czy tylko do posadzek. Jednym ze sposobów klejenia jest metoda obustronna, czyli aplikowanie zaprawy zarówno na podłoże, jak i na spodnią stronę płytki, co zwiększa przyczepność. Po przyłożeniu do podłogi należy dokładnie przycisnąć gres, by wyeliminować ewentualne pęcherzyki powietrza.

Najważniejszą zaletą jest zdecydowanie większa wytrzymałość gresu na ujemne temperatury, wilgoć oraz czynniki mechaniczne, dlatego to tworzywo będzie dobrym wyborem na posadzki zewnętrzne. Do kuchni odpowiednie są płytki odporne na ścieranie o minimum trzeciej klasie ścieralności, stąd nadaje się tam gres szkliwiony, odporny na zabrudzenia i nasiąkanie. Natomiast w garażach najlepiej używać gresu technicznego, który określa odporność na ścieranie wgłębne. O wyborze odpowiedniego materiału powinno zatem decydować miejsce przeznaczenia.

Zainspiruj się